Tür Karşılaştırma Ekranı

Tepeli Arı Şahini

Pernis ptilorhynchus

Ses Kayıtları

Bilimsel Tanım

None

Habitat & Dağılım

None

None

Beslenme & Diyet

None

Atmaca

Accipiter nisus

Ses Kayıtları

Bilimsel Tanım

Atmaca, erkekleri 29-34 cm, dişileri 35-41 cm uzunluğa, 59-80 cm kanat açıklığına ve 110-340 g ağırlığa sahip, ormanlık alanların son derece çevik, kısa kanatlı ve uzun kuyruklu bir yırtıcısıdır. Çoğu zaman yakın akrabası olan Çakırkuşu (Accipiter gentilis) ile karıştırılır. Arazide uçarken bu iki türü ayırmak için (ID) kanat ve gövde orantılarına bakılmalıdır: Atmacanın kafası gövdesine oranla çok küçüktür ve uçarken göğsü daha ince, adeta bir "namlu" gibidir; Çakırkuşu ise çok daha iri, geniş göğüslü ve kalın boyunludur. Uçuş silüetinde atmacanın kanat uçları yuvarlak, kuyruğu uzundur ve köşelidir. Cinsiyet ayrımı muazzam belirgindir: Yetişkin erkeklerin sırtı koyu barut grisi, alt kısımları ise beyaz üzerine sık ve parlak kızıl/turuncu enine çizgilerle kaplıdır; yanakları da pas rengidir. Dişiler erkekten çok daha büyüktür (neredeyse %25 daha iri), sırtları kahverengi-gri tonlarında olup, göğüslerindeki enine çizgiler kızıl değil, koyu kahverengidir. Göz irisleri erkekte turuncu-kırmızı, dişide ve gençlerde ise parlak sarıdır.

Habitat & Dağılım

Sık ve kapalı ormanları, özellikle iğne yapraklı ve karışık ormanları tercih ederler. Ancak avlanmak için orman kenarlarını, çalı çitlerini, parkları ve kışın küçük kuş sürülerini takip ederek şehir içlerindeki geniş bahçeleri ziyaret ederler.

Avrasya'nın çok büyük bir kısmında, İrlanda'dan Japonya'ya kadar uzanan ormanlık kuşakta ürerler. Türkiye'de özellikle Karadeniz ve Marmara bölgelerinde yaygın kuluçkaya yatarlar. Kuzey Avrupa ve Sibirya popülasyonları göçmendir, kış aylarında güneye ve Kuzey Afrika'ya inerler.

Beslenme & Diyet

Diyetleri neredeyse tamamen küçük ve orta boy ötücü kuşlardan oluşur. Erkekler daha çok baştankara, ispinoz ve serçe boyutundaki kuşları avlarken; çok daha iri olan dişiler karatavuk, sığırcık, güvercin ve hatta kumru boyutundaki kuşları devirebilir. Pusu avcısıdırlar; sık ağaçların arkasına saklanarak yere çok yakın ve inanılmaz bir hızla uçar, avının üzerine son anda şimşek gibi çökerek havada kaparlar.

İlginç Bilgiler

Kısa ve yuvarlak kanat yapıları, sık ağaç dalları arasında hız kesmeden mükemmel akrobatik manevralar yapabilmeleri için evrimleşmiştir. Dişilerin erkeklerden bu kadar büyük olmasının (ters eşeysel dimorfizm) evrimsel amacı; aynı ormanda avlanan dişi ve erkeğin birbiriyle rekabet etmesini önlemek ve böylece daha geniş bir av (büyükten küçüğe) yelpazesinden faydalanarak yavruları besleyebilmektir.