Tür Karşılaştırma Ekranı

Güneyli Yakutrenkli Arıkuşu

Merops nubicoides

Ses Kayıtları

Bilimsel Tanım

None

Habitat & Dağılım

None

None

Beslenme & Diyet

None

Arıkuşu

Merops apiaster

Ses Kayıtları

Bilimsel Tanım

Avrupa Arı Kuşu, 27-29 cm uzunluğa (uzun kuyruk telleri dahil), 44-49 cm kanat açıklığına ve 45-80 g ağırlığa sahip; Avrupa ve Asya kıtasında tropikal renk şöleni sunan en muazzam kuşlardan biridir. Arazide teşhisi kolay olsa da, renklerin doğru tanınması (ID detayları) önemlidir: Kestane-kahve rengindeki başı ve sırtı (mantosu), parlak altın sarısı olan kürek kemikleri (scapulars) bölgesiyle birleşir. Boğazı göz alıcı, parlak bir güneş sarısıdır ve bu sarı boğaz ile mavi-yeşil renkteki karnı arasında, boynu enlemesine kesen belirgin ince, siyah bir yaka (göğüs bandı) bulunur. Gözünün üzerinden de kalın, siyah bir maske geçer. Kanatları yeşilimsi mavi, uçuş tüyleri (primerleri) kahverengi uçlu, göz irisi ise canlı bir kırmızıdır. Kuyruğunun ortasındaki iki tüy (merkezi telekler), iğne gibi geriye doğru belirgin şekilde (2-3 cm kadar) uzar. Dişiler erkeklere benzer ancak sırtlarındaki altın-kestane renkleri daha soluk, genellikle hafif yeşilimsi tonlarla karışıktır ve kuyruk uzantıları daha kısadır. Gaga, havada uçan böcekleri ustalıkla yakalayabilmek için uzun, ince, hafifçe aşağı kıvrık ve siyahtır.

Habitat & Dağılım

Sıcak, açık ve bol güneşli arazileri; bozkırları, nehir kenarlarındaki yamaçları, orman kenarlarını, meraları, bağları ve zeytinlikleri severler. Özellikle elektrik tellerine, kurumuş ağaç dallarına veya çit direklerine sürüler halinde tünemeyi tercih ederler. Yuva yapımı için toprak veya kum bankalarına ihtiyaçları vardır (dere yataklarındaki dik toprak yamaçlar, kum ocakları veya yol yarmaları).

Güney ve Orta Avrupa, Kuzey Afrika, Orta Doğu ve Asya üzerinden Kuzeybatı Hindistan'a kadar çok geniş bir yaz (üreme) alanına sahiptir. Türkiye'nin neredeyse tamamında yaz göçmeni olarak kuluçkaya yatarlar. Eylül ayında devasa sürüler halinde toplanarak, Sahra çölünü aşıp tüm kışı geçirmek üzere Ekvatoral ve Güney Afrika savanlarına göç ederler.

Beslenme & Diyet

Adından da anlaşılacağı üzere menüsünün neredeyse tamamını (uçan omurgasızlar-aerial insectivore) arılar, eşekarısı, yaban arıları (Hymenoptera), yusufçuklar ve diğer iri uçan böcekler oluşturur. Tünediği yerden bir böcek gördüğünde aniden havalanır, muazzam akrobatik manevralarla avını havada yakalar ve aynı tüneğe geri döner. Arının iğnesindeki zehirden kurtulmak için, avını yutmadan önce ustaca bir teknikle dalın üzerine defalarca vurarak ve sürterek iğneyi kopartır ve zehir kesesini boşaltır.

İlginç Bilgiler

Arı kuşları son derece sosyal kuşlardır; kuluçkada (kolonyal) ve uçuş sırasında hep sürüler halinde hareket ederler. Göç sırasında havada oldukça yükseklerden, kendilerine has ve çok uzaklardan duyulan sürekli bir "kruup, kruup" sesi çıkararak haberleşirler; bu ses sonbaharda göğün çok yukarısında göç eden sürüyü tespit etmenin en kolay yoludur. Bazen yuva kazım işlemlerinde genç, bekar bireylerin anne babalarına (helpers) yardım ettikleri karmaşık bir aile (kooperatif üreme) sistemi sergilerler.