Tür Karşılaştırma Ekranı

Tepeli Arı Şahini

Pernis ptilorhynchus

Ses Kayıtları

Bilimsel Tanım

None

Habitat & Dağılım

None

None

Beslenme & Diyet

None

Arı Şahini

Pernis apiavorus

Ses Kayıtları

Bilimsel Tanım

Arı şahini, 52-60 cm uzunluğa, 135-150 cm kanat açıklığına ve 600-1000 g ağırlığa sahip; şahin boyutlarında ancak beslenme ve anatomi olarak bambaşka bir evrim geçirmiş eşsiz bir yırtıcıdır. Göç yollarında ve termal akımlarda dönerken sıklıkla Bayağı Şahin (Buteo buteo) ile karıştırılır; bu ornitolojideki en kritik ID (kimlik) zorluklarından biridir. İkisini gökyüzünde süzülürken ayırmak için kanat ve kafa profiline kesin olarak odaklanılmalıdır: Birincisi silüet; Şahinin kafası iri, geniş ve boynu kalındır, oysa Arı Şahininin kafası güvercin kafası gibi çok küçüktür ve boynu belirgin şekilde uzundur (adeta gövdenin ucuna iliştirilmiş küçük bir çıkıntı gibidir). İkincisi süzülme duruşu; Bayağı şahin havada dönerken kanatlarını yukarı doğru hafif bir 'V' (dihedral) şeklinde tutarken, Arı Şahini kanatlarını dümdüz (yatay) ve hatta uçlarını hafifçe aşağı doğru eğerek süzülür. Üçüncü ve en net tüy deseni farkı (uçuşta kanat altına bakıldığında); Arı Şahininin kanat altında oldukça kalın, belirgin üç veya dört adet siyah bant bulunur, özellikle kanadın en arka (firar) hattındaki siyah bant çok kalın ve dikkat çekicidir. Ayrıca Arı Şahininin kuyruğu şahine kıyasla daha uzundur ve kuyruğun ucuna yakın yerde çok geniş bir siyah bant göze çarpar. Göz rengi yetişkinlerde yırtıcı sarısıdır.

Habitat & Dağılım

Üreme dönemi için ormanlık alanlara mutlak ihtiyaçları vardır. Ancak yoğun ve kapalı ormanların içi yerine, geniş açıklıkların bulunduğu orman kenarlarını, çalılık düzlükleri ve karışık ağaçlı mozaik habitatları tercih ederler.

Avrupa'nın ve Asya'nın ormanlık bölgelerinde, İngiltere'den Orta Sibirya'ya kadar geniş bir bantta yaz aylarında ürerler. Türkiye'de özellikle Karadeniz ve Marmara ormanlarında kuluçkaya yattıkları gibi, sonbahar göçünde (Ağustos sonu - Eylül ortası) İstanbul ve Çoruh vadisi semalarından on binlercesi termal akımları kullanarak (Afrika'ya, Ekvator ormanlarına doğru) geçiş yapar. Kışı tamamen Sahra Altı Afrika'da geçirirler.

Beslenme & Diyet

Diğer şahin veya kartalların aksine, memelileri veya kuşları avlamak için değil, eşek arısı zehrine ve kovanlarına karşı evrimleşmişlerdir. Beslenmesinin neredeyse %90'ını toprak altına yuva yapan yaban arılarının, eşek arılarının larvaları ve petekleri oluşturur. Yerde yürüme konusunda diğer yırtıcılardan çok daha yeteneklidirler; bir arı yuvası tespit ettiklerinde uzun, güçlü tırnaklarıyla toprağı eşerek kazarlar ve arı peteğini çıkartarak içindeki protein deposu larvaları yerler.

İlginç Bilgiler

Evrim bu kuşu adeta "arı kovanı soymak" için özel olarak tasarlamıştır. Başını ve yüz çevresini (göz çevresi ve gaga dibini), diğer yırtıcılarda olduğu gibi tüy veya çıplak deri kaplamaz; yaban arısı iğnelerinin batmasını engellemek için pul benzeri, çok sıkı ve sert zırhlı özel tüylerle (pullarla) kaplanmıştır. Ayrıca burun delikleri (cere yapısı), toprak kazarken ve petek parçalarken içeri toprak veya bal dolmasını önlemek için çok dar ve ince yarıklar halindedir. Böcek bulamadıklarında kurbağaları veya çok küçük sürüngenleri tüketebilirler ancak ana diyetleri onlara bu ilginç fiziksel yapıyı kazandırmıştır.